HTS Analizi Nedir? Adli İletişim Kayıtlarının İncelenmesi

Muharrem AYDIN, Teknik Bilirkişi

HTS analizi nedir, hangi verilerden oluşur ve mahkemede nasıl delil olur? Baz istasyonu, ortak baz ve irtibat incelemesini adım adım açıklıyoruz.

HTS analizi nedir? HTS analizi, operatörlerin tuttuğu Historical Traffic Search (Geçmişe Dönük İletişim/Trafik Kayıtları) verilerinin adli ve hukuki amaçlarla incelenmesi sürecidir. Bir soruşturma veya davada, kimin kiminle, ne zaman, hangi süreyle ve hangi baz istasyonu üzerinden iletişim kurduğunu ortaya koymak için yapılan bu teknik değerlendirmeye HTS analiz denir. Aramalar, mesajlar ve internet oturumları gibi kayıtların düzenli biçimde çözümlenmesiyle; kişiler arasındaki ilişkiler, olay anındaki konum bilgileri ve iletişim örüntüleri anlaşılır hâle gelir.

Uygulamada bir dosyanın baştan sona nasıl analiz edildiğini HTS Analiz Nasıl Yapılır? rehberimizde adım adım anlattık.

Bu yazıda HTS'nin ne olduğunu, hangi verileri kapsadığını, analizin nasıl yürütüldüğünü ve elde edilen bulguların bilirkişi raporlarında nasıl kullanıldığını açıklıyoruz.

HTS Ne Anlama Gelir?

HTS, "Historical Traffic Search" ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede genellikle "geçmişe dönük iletişim tespiti" veya "iletişim trafik kayıtları" olarak anılır. Önemli bir noktayı vurgulamak gerekir: HTS kayıtları iletişimin içeriğini kapsamaz. Yani bir görüşmede ne konuşulduğu ya da bir mesajda ne yazıldığı HTS'de yer almaz. HTS yalnızca iletişimin üstverisini (metadata) barındırır:

  • Arayan ve aranan numaralar
  • İletişimin tarih ve saati
  • Görüşme süresi
  • İletişimin türü (arama, SMS, veri/GPRS)
  • Kullanılan cihazın IMEI bilgisi
  • İletişimin gerçekleştiği baz istasyonu ve hücre bilgisi

Bu üstveri, tek başına bir görüşmenin içeriğini vermese de bir araya getirildiğinde son derece güçlü delil değeri taşır. HTS'nin genel çerçevesi ve bu inceleme türünün yeri hakkında daha kapsamlı bilgi için adli iletişim analizi nedir yazımızı inceleyebilirsiniz.

HTS Verisinin Yapısı

HTS kayıtları, operatörlerden genellikle satır satır düzenlenmiş tablo formatında (CSV, Excel veya PDF) gelir. Her satır tek bir iletişim olayını temsil eder. Aşağıdaki örnek tablo, tipik bir HTS kaydının sadeleştirilmiş görünümüdür:

Tarih/Saat · Arayan · Aranan · Tür · Süre · IMEI · Baz İstasyonu 12.03 14:22 · A No. · B No. · Arama · 132 sn · ...4521 · Kadıköy-3 12.03 14:40 · A No. · C No. · SMS · 0 sn · ...4521 · Kadıköy-3 12.03 15:05 · D No. · A No. · Veri · — · ...4521 · Üsküdar-1

Bu ham verinin doğru okunması, sütun eşleştirmelerinin ve operatöre özgü formatların iyi anlaşılmasını gerektirir. Verinin teknik yapısı ve alanların anlamları hakkında ayrıntılar için HTS veri yapısı ve Historical Traffic Search yazımıza göz atabilirsiniz.

HTS Analizinin Temel Aşamaları

HTS analiz süreci genellikle şu adımlardan oluşur:

1. Verinin İçe Aktarılması ve Temizlenmesi

Farklı operatörlerden gelen kayıtlar farklı formatlarda olabilir. İlk aşamada bu veriler tek bir çalışma ortamına aktarılır, tarih-saat biçimleri standartlaştırılır ve tekrar eden ya da bozuk satırlar ayıklanır.

2. İletişim Örüntülerinin Çıkarılması

Bir numaranın en sık kiminle görüştüğü, hangi saatlerde yoğunlaştığı ve iletişimin yönü (arayan/aranan) belirlenir. Bu, kişiler arasındaki ilişkinin niteliği hakkında ilk ipuçlarını verir.

3. Ortak Baz ve Ortak İrtibat İncelemesi

İki veya daha fazla numaranın aynı zaman diliminde aynı baz istasyonundan sinyal vermesi, o kişilerin fiziksel olarak yakın konumda bulunduğuna dair güçlü bir işarettir. Aynı şekilde, farklı kişilerin ortak üçüncü kişilerle iletişimi de ağ ilişkilerini ortaya koyar.

4. Konum ve Hareket Analizi

Baz istasyonu bilgileri kullanılarak bir kişinin belirli bir zaman aralığındaki yaklaşık konumu ve hareket rotası çıkarılabilir. Bu konunun ayrıntıları için baz konum analizi nedir yazımızı okuyabilirsiniz.

Baz İstasyonu Bilgisi Ne Kadar Kesin Konum Verir?

Sık karşılaşılan bir yanlış anlama, HTS'deki baz istasyonu verisinin GPS gibi metre hassasiyetinde konum verdiği düşüncesidir. Gerçekte durum daha ölçülüdür:

  • Baz istasyonu, cihazın o an bağlı olduğu hücrenin kapsama alanını gösterir; kesin bir nokta değil, bir bölge tarif eder.
  • Kentsel alanlarda hücreler daha küçük ve yoğun olduğundan konum daha dar bir alana indirgenebilir; kırsalda ise kapsama alanı kilometrelerce genişleyebilir.
  • Bir cihaz her zaman en yakın bazdan değil, sinyal koşullarına göre farklı bir bazdan da bağlanabilir.

Bu nedenle HTS'den elde edilen konum bulguları "kesin konum" değil, "olası bulunma bölgesi" olarak, ihtiyatlı ve doğru bir dille raporlanmalıdır.

HTS Analizi Nerelerde Kullanılır?

HTS analizinin başlıca kullanım alanları şunlardır:

  • Ceza soruşturmaları: Şüphelilerin olay anındaki iletişim ve konum bilgilerinin tespiti
  • Bilirkişi incelemeleri: Mahkemeye sunulmak üzere teknik değerlendirme raporlarının hazırlanması
  • Avukatlık savunması: Müvekkilin olay yerinde bulunmadığını ya da iddia edilen iletişimin niteliğini değerlendirmek
  • Kayıp/kaçırma olayları: Son iletişim ve son bilinen konum bilgilerinin çıkarılması

Sık Sorulan Sorular

HTS analizi görüşme içeriğini gösterir mi? Hayır. HTS yalnızca üstveri içerir; konuşma veya mesaj içeriği HTS kapsamında değildir.

HTS kayıtları ne kadar süre saklanır? Saklama süreleri mevzuat ve operatör uygulamalarına göre değişir. Bu süreler zaman içinde güncellenebildiğinden, güncel resmi düzenlemelerin esas alınması gerekir.

HTS analizini kim yapabilir? Yetkili makamların talebiyle bilirkişiler, adli uzmanlar ve kolluk birimleri; savunma tarafında ise avukatlar tarafından temin edilen uzman incelemeleri şeklinde yürütülür.

HTS Intel ile HTS Analizi

HTS Intel, Türkiye'deki operatör formatlarına uygun, adli HTS/CDR analiz yazılımıdır ve yukarıda anlatılan tüm süreci otomatikleştirir. Siber Güvenlik Başkanlığı (eski adıyla BTK) formatıyla uyumlu HTS/CDR dosyalarını tek adımda içe aktarır; baz, ortak baz, ortak irtibat, hareket ve IMEI analizlerini 40+ modülüyle saniyeler içinde üretir. İlişki diyagramları ve tek tıkla PDF+DOCX bilirkişi raporu sayesinde bulgularınız mahkemeye hazır hâle gelir; üstelik %100 offline çalışır, Windows ve macOS'u destekler. Tüm yeteneklerini HTS Intel modülleri sayfasından, edinme koşullarını ise lisans ve fiyatlandırma bölümünden inceleyebilirsiniz.

Bu analizi HTS Intel ile yapın — 24 saat ücretsiz deneyin